สมาคมคุ้มครองผู้บริโภคสื่อดิจิทัลไทย (สคสท.) ห่วงใยต่อพฤติกรรมการใช้สื่อสังคมออนไลน์และกลุ่มสนทนาในลักษณะ “แฉ….” อันอาจนำไปสู่การละเมิดสิทธิส่วนบุคคลและการกระทำความผิดตามกฎหมาย

สมาคมคุ้มครองผู้บริโภคสื่อดิจิทัลไทย (สคสท.) ห่วงใยต่อพฤติกรรมการใช้สื่อสังคมออนไลน์และกลุ่มสนทนาในลักษณะ “แฉ….” อันอาจนำไปสู่การละเมิดสิทธิส่วนบุคคลและการกระทำความผิดตามกฎหมาย

สมาคมคุ้มครองผู้บริโภคสื่อดิจิทัลไทย ได้ออกแถลงการณ์แสดงความเป็นห่วงสังคมไทย หลังจากได้ติดตามสถานการณ์และกระแสสังคมบนโลกออนไลน์อย่างใกล้ชิด และพบพฤติการณ์ที่น่ากังวลอย่างยิ่ง คือการรวมตัวกันจัดตั้งกลุ่มสนทนาสาธารณะและกลุ่มปิดบนแอปพลิเคชันไลน์ (LINE) รวมถึงสื่อสังคมออนไลน์แพลตฟอร์มต่าง ๆ ที่ใช้ชื่อขึ้นต้นหรือมีวัตถุประสงค์ในลักษณะ “แฉ…” เพื่อใช้เป็นพื้นที่ในการเปิดโปง วิพากษ์วิจารณ์ กล่าวหา หรือตัดสินพฤติกรรมของบุคคลอื่นในสังคม โดยหลายกรณีเป็นการนำเสนอข้อมูลเพียงด้านเดียว ปราศจากพยานหลักฐานที่ชัดเจนและเพียงพอ หรือขาดการตรวจสอบข้อเท็จจริงอย่างรอบด้าน

พฤติกรรมดังกล่าวกำลังลุกลามและกลายเป็นกระแส “ศาลเตี้ยออนไลน์” ที่สร้างความเสียหายต่อชื่อเสียง เกียรติยศ และชีวิตความเป็นอยู่ของบุคคลที่ถูกพาดพิงอย่างรุนแรง อีกทั้งยังจุดชนวนให้เกิดความขัดแย้งลุกลามบานปลายในสังคม ในฐานะองค์กรที่มุ่งมั่นส่งเสริมการใช้สื่อดิจิทัลอย่างสร้างสรรค์ ปลอดภัย และเป็นธรรม สมาคมคุ้มครองผู้บริโภคสื่อดิจิทัลไทย ขอแสดงจุดยืนไม่เห็นด้วยอย่างยิ่ง ต่อการใช้พื้นที่สื่อดิจิทัลและกลุ่มสนทนาในลักษณะดังกล่าวเป็นเครื่องมือในการประจาน ใส่ร้าย หรือใส่ความผู้อื่น และขอออกแถลงการณ์ฉบับนี้เพื่อเตือนภัยและสร้างความตระหนักรู้ทางกฎหมายแก่ผู้ใช้งานสื่อดิจิทัลทุกภาคส่วน โดยมีความเสี่ยงทำผิดกฎหมายต่อผู้โพสต์ ผู้ส่งต่อ และผู้แสดงความคิดเห็น เข้าข่ายความผิดทั้งทางแพ่งและอาญาในกฎหมายหลายฉบับ

อาทิ ประมวลกฎหมายอาญา ความผิดฐานหมิ่นประมาท (มาตรา 326 และมาตรา 328): การใส่ความผู้อื่นต่อบุคคลที่สาม โดยประการที่น่าจะทำให้ผู้อื่นนั้นเสียชื่อเสียง ถูกดูหมิ่น หรือถูกเกลียดชัง โดยเฉพาะหากกระทำด้วยการโฆษณาหรือเผยแพร่ผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ ย่อมเป็นความผิดฐานหมิ่นประมาทด้วยการโฆษณา ซึ่งมีอัตราโทษจำคุกไม่เกิน 2 ปี และปรับไม่เกิน 200,000 บาท พระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (มาตรา 14): การนำเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์ซึ่งข้อมูลคอมพิวเตอร์ที่บิดเบือน หรือปลอมไม่ว่าทั้งหมดหรือบางส่วน หรือข้อมูลคอมพิวเตอร์อันเป็นเท็จ โดยประการที่น่าจะเกิดความเสียหายแก่ประชาชน หรือแม้แต่การส่งต่อข้อมูลคอมพิวเตอร์ดังกล่าวโดยรู้อยู่แล้วว่าเป็นข้อมูลอันเป็นเท็จ ย่อมมีระวางโทษจำคุกไม่เกิน 5 ปี หรือปรับไม่เกิน 100,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 (PDPA): การนำข้อมูลส่วนบุคคลของผู้อื่น เช่น ภาพถ่าย หมายเลขโทรศัพท์ ที่อยู่ หรือข้อมูลที่สามารถระบุตัวตนได้ ไปเปิดเผยหรือส่งต่อในกลุ่มสนทนาโดยไม่ได้รับความยินยอมจากเจ้าของข้อมูล และก่อให้เกิดความเสียหาย ถือเป็นการละเมิดสิทธิส่วนบุคคล ซึ่งเจ้าของข้อมูลมีสิทธิเรียกร้องค่าสินไหมทดแทนทางแพ่ง และผู้ละเมิดอาจต้องรับโทษทางอาญาและโทษปรับทางปกครอง ความผิดฐานละเมิดตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (มาตรา 420 และมาตรา 423): ผู้ที่กล่าวหรือไขข่าวแพร่หลายซึ่งข้อความอันฝ่าฝืนต่อความจริง เป็นที่เสียหายแก่ชื่อเสียงหรือเกียรติคุณของบุคคลอื่น ต้องชดใช้ค่าสินไหมทดแทนเพื่อความเสียหายที่เกิดขึ้น
นางสาวธนิดา กิจบำรุง นายกสมาคมคุ้มครองผู้บริโภคสื่อดิจิทัลไทย ย้ำว่า ข้อควรระวังสำหรับทั้ง “ผู้กล่าวหา” และ “ผู้ถูกพาดพิง” ไม่ว่าจะเป็นผู้ที่ริเริ่มส่งข้อมูล (ผู้ละเมิด) ผู้ที่กดส่งต่อหรือร่วมแสดงความคิดเห็นในเชิงซ้ำเติม รวมถึงผู้ที่ตกเป็นเป้าหมายของการถูกกล่าวหา (ผู้ถูกละเมิด) ขอให้ทุกท่านใช้สติและความระมัดระวังอย่างสูงสุดในการสื่อสาร

ของอีกฝ่ายมาเปิดเผยเพื่อแก้ต่างในพื้นที่สาธารณะ การกระทำดังกล่าวอาจทำให้ท่านเปลี่ยนสถานะจาก “ผู้เสียหาย” กลายเป็น “ผู้กระทำความผิด” เสียเอง และนำไปสู่การฟ้องร้องดำเนินคดีตอบโต้กันไปมาอย่างไม่จบสิ้น ซึ่งสร้างความสูญเสียทั้งเวลา ทรัพย์สิน และสุขภาพจิตแก่ทุกฝ่าย สมาคมฯ มีความปรารถนาอย่างยิ่งที่จะเห็นผู้ที่มีความขัดแย้ง พิพาท หรือมีประเด็นหมิ่นประมาทกันบนโลกออนไลน์ ได้หันหน้าเข้าหากันและเข้าสู่ “กระบวนการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทภาคประชาชน” ตามพระราชบัญญัติการไกล่เกลี่ยข้อพิพาท พ.ศ. 2562 ก่อนที่จะตัดสินใจนำเรื่องเข้าสู่กระบวนการฟ้องร้องดำเนินคดีในชั้นศาล เพราะการไกล่เกลี่ยไม่เพียงแต่ช่วยยุติข้อพิพาทได้อย่างรวดเร็ว ประหยัดค่าใช้จ่าย และรักษาความลับของคู่กรณี แต่ยังเป็นการสมานฉันท์และฟื้นฟูความสัมพันธ์อันดีในสังคมให้กลับคืนมา สมาคมคุ้มครองผู้บริโภคสื่อดิจิทัลไทย ยินดีทำหน้าที่เป็นคนกลางในการประสานงานและอำนวยความสะดวก เพื่อนำทุกท่านเข้าสู่กระบวนการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทภาคประชาชนที่ได้มาตรฐานและเป็นธรรม โดยไม่มีค่าใช้จ่ายใด ๆ ทั้งสิ้น ท่านสามารถติดต่อขอรับคำปรึกษาและแจ้งเรื่องได้โดยตรง ผ่านการสแกนคิวอาร์โค้ด LINE Official Account (LINE OA) ที่แนบมาพร้อมกับแถลงการณ์ฉบับนี้